17 - 5 - حوض شيرين : تقريبا در پانزده كيلومترى شرق بيرجند بر سر راه « مود » حوضى بود كه به‌نام « حوض شيرين » ( هوّز شيرى [ ن ] howze siri [ n ] ) معروف بود كه در راه‌سازى از ميان رفته است . 18 - 5 - حوض طينى / تينى : اين حوض كه اكنون از ميان رفته است در شمال غربى شهر و نزديك كوره‌پزخانه‌ها بود ، مناسبت اين‌كه آن را « حوض طينى / تينى » ( هوّز تينى howze tini ) مىگفتند روشن نيست . 19 - 5 - حوض علىآباد : در جنوب شرقى بيرجند - در 10 كيلومترى شهر و در شمال كوه‌پايهء باغران - روستايى وجود دارد كه « علىآباد » خوانده مىشود و چون آب آن بسيار گوارا است هنگام نخستين لوله‌كشى شهر آب آن را با لوله به شهر آوردند . از آن موقع اين ده به « علىآباد لوله » معروف شد . در فاصلهء اين روستا و شهر يك حوض بود كه به نام آن ده خوانده مىشد . 20 - 5 - حوض غلام‌كش : در كوه باغران ، بر بالاى بلندترين بخش شرقى كوه « بند دره » حفرهء بسيار بزرگ و گودى وجود دارد كه كف و ديواره‌هاى آن را با ساروج « آب‌بندى » نموده‌اند و پيداست كه در روزگاران گذشته در آن آب ذخيره مىنموده‌اند . اين حفرهء عظيم مانند « حوضى » در بالاى كوه ايجاد شده كه حفر آن با وسايل آن روزگاران كارى عظيم و بسيار دشوار بوده است . آبى كه به اين « حوض » مىآمده و آن را پر مىكرده از « رودخانه » ( مسيل ) روستاى « نوك » مىآمده و بقاياى جويى كه آب را از آن مىبرده‌اند جابه‌جا باقى است . اين « حوض » را « حوض غلام كش » ( هوّز قلم‌كش howze qolom kos ) مىناميدند و مىنامند . ظاهرا اين « حوض » از آثار « اسماعيليان قهستان » است و آثار خرابه‌هاى پناهگاه‌هايى در نزديك آن به چشم مىخورد « 1 » . 21 - 5 - حوض كلاتهء حاجى : در آن هنگام بين « كلاتهء حاجى » ( در غرب بيرجند ) كه به آن « حاجىآباد » هم مىگويند و

--> ( 1 ) . براى آگاهى بيشتر از اين « حوض » و وجه تسميهء آن نگاه كنيد به مقالهء « بند درهء بيرجند » از « حميد موسوى » در كتاب باژ ؟ ؟ ؟ . شمارهء 15 . مشهد . صص 100 - 97 .